Αναπτυξιακός Νόμος 2601/98

Με τις νέες ρυθμίσεις τα επενδυτικά κίνητρα εξακολουθούν να αποτελούν ένα από τα βασικά μέσα της διαρθρωτικής πολιτικής για την ενίσχυση του παραγωγικού δυναμικού της χώρας, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, την αύξηση της απασχόλησης και την ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη.

Ποια είναι τα παρεχόμενα είδη ενισχύσεων

 Στα υπαγόμενα επενδυτικά προγράμματα και σχέδια παρέχονται τα ακόλουθα είδη ενισχύσεων:

α) Επιχορήγηση που συνίσταται στη δωρεάν παροχή από το Δημόσιο χρηματικού ποσού για την κάλυψη τμήματος της ενισχυόμενης δαπάνης του επενδυτικού σχεδίου.
β) Επιδότηση των τόκων που συνίσταται στην κάλυψη από το Δημόσιο τμήμα των καταβαλλομένων τόκων των μεσομακροπρόθεσμων δανείων τετραετούς τουλάχιστον διάρκειας, που λαμβάνονται για την υλοποίηση της ενισχυόμενης δαπάνης της επένδυσης.

γ) Επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης που συνίσταται στην κάλυψη από το Δημόσιο τμήματος των καταβαλλομένων δόσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης που συνάπτεται για την απόκτηση της χρήσης καινούργιου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού.

δ) Φορολογική απαλλαγή ύψους μέχρι ενός ποσοστού επί της αξίας της ενισχυόμενης επένδυσης ή/ και της αξίας της χρηματοδοτικής μίσθωσης καινούργιου μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού του οποίου αποκτάται η χρήση. Η ενίσχυση αυτή συνίσταται στην απαλλαγή από την καταβολή φόρου εισοδήματος μη διανεμομένων κερδών της πρώτης δεκαετίας από την πραγματοποίηση της επένδυσης ή του προγράμματος, με το σχηματισμό ισόποσου αφορολόγητου αποθεματικού.

Παρέχονται ειδικά κίνητρα, πέραν των ανωτέρω, για ιδιαζόντως σημαντικές βιομηχανικές, μεταλλευτικές και τουριστικές επενδύσεις, ύψους άνω των είκοσι πέντε (25) δισ. δρχ. με σημαντικές επιπτώσεις στη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας και στην απασχόληση με τη δημιουργία 300 τουλάχιστον νέων θέσεων μόνιμης απασχόλησης.

Τα είδη ενισχύσεων παρέχονται εναλλακτικά σε δύο “πακέτα” κινήτρων ως εξής:

α) Επιχορήγηση η / και επιδότηση τόκων ή/και επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης

β) Φορολογική απαλλαγή και επιδότηση τόκων αν ληφθεί επενδυτικό δάνειο.

Επίσης προβλέπονται:

Τα παραπάνω ρυθμίζονται με ad hoc Προεδρικά Διατάγματα και Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις.

Ποιοι είναι οι επιλέξιμοι επενδυτικοί φορείς

Για την εφαρμογή των ενισχύσεων του νέου νόμου οι φορείς (εταιρείες ή ατομικές επιχειρήσεις) της επενδυτικής δραστηριότητας, διακρίνονται σε νέους ή παλαιούς.

Νέοι φορείς θεωρούνται οι νεοϊδρυόμενες εταιρείες ή ατομικές επιχειρήσεις, καθώς και εκείνες που υποβάλλουν αίτηση υπαγωγής πριν παρέλθει πενταετία από τη σύστασή τους ή την έναρξη επιτηδεύματος προκειμένου για ατομικές επιχειρήσεις.

Παλαιοί φορείς είναι εκείνοι που υποβάλλουν αίτηση για εφαρμογή των ενισχύσεων του παρόντος, μετά την πάροδο πενταετίας από τη σύστασή τους ή την έναρξη επιτηδεύματος προκειμένου για ατομικές επιχειρήσεις.

Οι φορείς οι οποίοι προέρχονται από συγχώνευση ή απορρόφηση υφισταμένων επιχειρήσεων, θεωρούνται ως παλαιοί εφόσον έστω και για μία από αυτές, έχει παρέλθει πενταετία από τη σύστασή της.

Οι κεφαλαιακές ενισχύσεις παρέχονται αποκλειστικά στους νέους φορείς οι οποίοι όμως έχουν τη δυνατότητα εναλλακτικής πρόσβασης και στο δεύτερο ‘’πακέτο’’ κινήτρων (δηλαδή φορολογικές απαλλαγές και επιδότηση τόκων).

Ποιοι δικαιούνται τις φορολογικές απαλλαγές

Οι φορολογικές απαλλαγές και η επιδότηση των τόκων απευθύνονται αποκλειστικά στους παλαιούς φορείς και εναλλακτικά στους νέους όπως προαναφέρθηκε. Επισημαίνεται ότι δεν υφίσταται διάκριση στις παρακάτω περιπτώσεις:

Ποιες επιχειρηματικές δραστηριότητες υπάγονται στον αναπτυξιακό νόμο και για ποιες δαπάνες:

 Στο νέο αναπτυξιακό νόμο υπάγονται επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε όλους τους τομείς της οικονομίας:

Οι ενισχυόμενες δαπάνες των επενδυτικών σχεδίων όλων των τομέων δραστηριότητας  περιγράφονται αναλυτικά κατά κατηγορία επιχειρήσεων στο άρθρο 3 του Ν.2601/98.

Σε ποιες περιοχές  κινήτρων χωρίζεται η χώρα

Για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος νόμου η Επικράτεια κατανέμεται σε τέσσερις περιοχές ως εξής:

ΠΕΡΙΟΧΗ Α: Περιλαμβάνει τους Νομούς Αττικής και Θεσσαλονίκης, πλην των τμημάτων τους που εντάσσονται στις λοιπές περιοχές.

ΠΕΡΙΟΧΗ Β: Περιλαμβάνει τη ΒΙΠΕ ΕΤΒΑ, την Επαρχία Λαγκαδά και το τμήμα δυτικά του ποταμού Αξιού του Ν. Θεσ/νίκης, την επαρχία Τροιζηνίας του Ν. Αττικής, καθώς και τις περιφέρειες, τους νομούς ή τα τμήματα νομών της Επικράτειας που δεν εντάσσονται στις περιοχές Δ, Γ, και Α.

ΠΕΡΙΟΧΗ Γ: Θεωρείται η ζώνη μέσου βαθμού ενίσχυσης και περιλαμβάνει περιοχές με έντονα προβλήματα απασχόλησης που ορίζονται ανά διετία με κοινή Υπουργική απόφαση και με κριτήρια την ύπαρξη ανεργίας τουλάχιστον κατά μία ποσοστιαία μονάδα ανώτερη του μέσου όρου χώρας κατά την τελευταία τετραετία ή /και τη μείωση του ενεργού πληθυσμού σύμφωνα με τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία. Περιλαμβάνει επίσης τη Ζώνη Λαυρεωτικής του Νομού Αττικής.

ΠΕΡΙΟΧΗ Δ: Περιλαμβάνει τους Νομούς Ξάνθης, Ροδόπης και Έβρου, τις ΒΙΠΕ ΕΤΒΑ της Περιφέρειας Ηπείρου, τα νησιά της Ελληνικής Επικράτειας με πληθυσμό μέχρι 3.100 κατοίκους, τα νησιά της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, τη νήσο Θάσο, το Νομό Δωδεκανήσου (πλην της πόλης της Ρόδου) και την παραμεθόρια ζώνη του ηπειρωτικού τμήματος της χώρας σε απόσταση 20 χλμ από τα σύνορα.

Πως καθορίζονται οι παρεχόμενες ενισχύσεις κατά περιοχή

Οι ειδικές επενδύσεις αφορούν μεταξύ άλλων στην προστασία περιβάλλοντος και στην εξοικονόμηση ενέργειας, στην παραγωγή προϊόντων και παροχή υπηρεσιών εξαιρετικά προηγμένης τεχνολογίας καθώς και  στην παραγωγή νέων προϊόντων.

Οριζόντια κίνητρα και πώς εφαρμόζονται

Εφαρμόζονται ενιαία και παρέχονται χωρίς κλιμάκωση σε όλες τις περιοχές της Επικράτειας σε:

Ποιες επενδύσεις ενισχύονται στην Αλβανία

Ενισχύονται:
α) επενδυτικά σχέδια ύψους 30-200 εκ. δρχ. μεταποιητικών επιχειρήσεων όλων των κλάδων (υπάρχουν περιπτώσεις εξαιρέσεων) μόνο για ίδρυση παραγωγικών μονάδων.

β) γεωργικές επιχειρήσεις θερμοκηπιακού τύπου, κτηνοτροφικές επιχειρήσεις εσταβλισμένου ή ημιεσταβλισμένου τύπου και αλιευτικές επιχειρήσεις (υδατοκαλλιέργειες) σύγχρονης τεχνολογίας για επενδυτικά σχέδια κόστους 20-100 εκ. δρχ.

Στις ανωτέρω επενδύσεις παρέχεται μόνο η ενίσχυση της επιχορήγησης ανεξάρτητα αν αυτές γίνονται από νέους ή παλαιούς φορείς, σε ποσοστό 30%.

Η επενδυτική δαπάνη που αφορά στην αγορά ή χρηματοδοτική μίσθωση  μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού επιχορηγείται μόνο εφόσον πρόκειται για καινούργιο.

Οι αιτήσεις υπαγωγής κατατίθενται και εξετάζονται μόνο από την Κεντρική Υπηρεσία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας.

Ποια είναι η βασική προϋπόθεση για τη διαμόρφωση του ποσοστού επιχορήγησης

Το ποσοστό της επιχορήγησης συνδέεται με τις δημιουργούμενες νέες θέσεις  απασχόλησης και εναρμονίζεται με την αυξημένη έμφαση που αποδίδεται στην αντιμετώπιση της ανεργίας. Ο ορισμός οροφής καταβαλλομένης επιχορήγησης ανά δημιουργούμενη νέα μόνιμη θέση εργασίας ορίζεται σε 15 εκατ. δρχ. ανά θέση, ελεγχόμενη για μια πενταετία από την ολοκλήρωση της επένδυσης.
Με τον τρόπο αυτό οι επιχορηγήσεις θα συγκεντρώνονται περισσότερο στις επενδύσεις με τις θετικότερες επιπτώσεις στην απασχόληση.

Ο παραπάνω περιορισμός δεν υφίσταται για επενδύσεις όπως τα ολοκληρωμένα επενδυτικά σχέδια, οι καινοτομικές επενδύσεις, οι επενδύσεις ανανεώσιμων μορφών ενέργειας, προστασίας περιβάλλοντος κ.λ.π.

Πώς ενισχύονται οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) από τον αναπτυξιακό νόμο:

Η προαναφερθείσα σύνδεση της επιχορήγησης με νέες θέσεις απασχόλησης κατευθύνει σε μεγαλύτερο βαθμό τα κίνητρα προς την ενίσχυση των ΜΜΕ για τις οποίες είναι δεδομένη η υψηλότερη σχέση θέσεων απασχόλησης προς τα επενδυόμενα κεφάλαια.

Ενισχύεται  λοιπόν η διεθνής ανταγωνιστικότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων με μέτρα όπως:

Ποια είναι η υποχρεωτική ίδια συμμετοχή

Το ποσοστό της ίδιας συμμετοχής του επενδυτή στις επενδύσεις που εντάσσονται στο καθεστώς ενίσχυσης της επιχορήγησης και επιδότησης τόκων δεν μπορεί να είναι κατώτερο του 40% των ενισχυόμενων δαπανών ανεξαρτήτως είδους επένδυσης και περιοχής πραγματοποίησής της. Το ποσοστό της ίδιας συμμετοχής στην επένδυση που έχει εγκριθεί αρχικά με την απόφαση υπαγωγής δεν είναι δυνατό να μειωθεί κατά τη διάρκεια υλοποίησης της επένδυσης.

Ως ίδια συμμετοχή του επενδυτή νοείται για μεν τις νεοϊδρυόμενες εταιρείες το καταβεβλημένο κεφάλαιό τους για δε τις υφιστάμενες το ποσό της αύξησης του εταιρικού κεφαλαίου τους που προκύπτει από νέες σε μετρητά εισφορές των εταίρων ή κατά περίπτωση τα φορολογηθέντα αποθεματικά εκτός του τακτικού χωρίς να απαιτείται αύξηση του μετοχικού ή εταιρικού κεφαλαίου (λαμβάνεται πάντα υπόψη η οικονομική ευρωστία της επιχείρησης) και υπό τον όρο ότι τα αποθεματικά αυτά δεν θα μπορούν να διανεμηθούν πριν την παρέλευση δεκαετίας από την ολοκλήρωση της επένδυσης.

Η αξία του οικοπέδου εντός του οποίου πραγματοποιείται η επένδυση δεν αποτελεί τμήμα της ίδιας συμμετοχής.

 Ποιες είναι οι προϋποθέσεις αναλήψεως του επενδυτικού δανείου

Στις περιπτώσεις που στο προτεινόμενο για ενίσχυση επενδυτικό ή επιχειρηματικό σχέδιο προβλέπεται και η χρησιμοποίηση δανείου αυτό πρέπει:

Το επενδυτικό δάνειο μπορεί να λαμβάνεται και σε συνάλλαγμα αλλά η επιδότηση των τόκων γίνεται πάντα σε δραχμές.
Η επιδότηση των τόκων του επενδυτικού δανείου παρέχεται για χρονικό διάστημα έξι ετών από την πρώτη ανάληψη δόσης του δανείου και καταβάλλεται αφού βεβαίως έχουν καταβληθεί οι αντίστοιχοι τόκοι και αφού εκδοθούν η απόφαση ολοκλήρωσης της επένδυσης και η απόφαση πιστοποίησης της έναρξης της παραγωγικής διαδικασίας. Σε περίπτωση εκχώρησης της επιδότησης επιτοκίου στη χρηματοδοτούσα τράπεζα, η επιδότηση καταβάλλεται στην τράπεζα εφόσον ο επενδυτής έχει καταβάλλει τους τόκους στο ποσοστό που του αναλογεί.

Ποιες είναι οι αρμόδιες υπηρεσίες για την υποβολή των αιτήσεων υπαγωγής και σε πόσο χρονικό διάστημα θα ολοκληρωθεί η εξέτασή τους

Οι αιτήσεις υπαγωγής επενδύσεων ή/και προγραμμάτων χρηματοδοτικής μίσθωσης εξοπλισμού υποβάλλονται από 1 Ιανουαρίου μέχρι και 15 Σεπτεμβρίου εκάστου έτους.
Στο Ελληνικό Κέντρο Επενδύσεων (ΕΛ.Κ.Ε) υποβάλλονται για έκθεση σκοπιμότητας, οι επενδύσεις ή προγράμματα ύψους άνω των 3 δισ. δρχ. καθώς και οι επενδύσεις ή επιχειρηματικά σχέδια 1 δισ. δρχ. και άνω, εφόσον το 50% τουλάχιστο της ίδιας συμμετοχής προέρχεται από κεφάλαια εξωτερικού.

Τα υπόλοιπα επενδυτικά σχέδια υποβάλλονται για αξιολόγηση και υπαγωγή στις παρακάτω υπηρεσίες:

1. Στην Κεντρική Υπηρεσία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας  οι επενδύσεις ή τα προγράμματα:

2. Στις Υπηρεσίες Ιδιωτικών Επενδύσεων των Περιφερειών οι επενδύσεις ή τα προγράμματα:

3. Στο Γραφείο Περιφερειακής Ανάπτυξης Δωδεκανήσου της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου οι επενδύσεις ή προγράμματα ύψους μέχρι 700 εκατ. δρχ.

4. Στον Ε.Ο.Μ.Μ.Ε.Χ. οι επενδύσεις ή προγράμματα χρηματοδοτικής μίσθωσης εξοπλισμού βιοτεχνίας ύψους μέχρι 200 εκατ. δρχ. που πραγματοποιούνται μέσα στα όρια της Περιφέρειας Αττικής.

Τα επενδυτικά προγράμματα των επιχειρήσεων που επιλέγουν να κάνουν αποκλειστική χρήση των φορολογικών απαλλαγών χωρίς τη χρήση τραπεζικού δανείου, υποβάλλουν στο Υπουργείο Οικονομικών ορισμένα στοιχεία για τις πραγματοποιούμενες σε κάθε διαχειριστική χρήση νέες παραγωγικές επενδύσεις.

Το σχετικό ειδικό έντυπο συμπληρώνεται από τις επιχειρήσεις και υποβάλλεται στον αρμόδιο Οικονομικό Έφορο μαζί με τη σχετική δήλωση φορολογίας εισοδήματος κάθε οικονομικού έτους.

Μετά την υποβολή των σχετικών αιτήσεων και το αργότερο μέχρι του τέλους της διαχειριστικής χρήσης εντός της οποίας υποβλήθηκαν αυτές, οι Δ.Ο.Υ υποχρεούνται όπως προβούν σε έλεγχο των πραγματοποιηθεισών επενδύσεων που έχουν καταχωρηθεί στα βιβλία της επιχείρησης, προκειμένου να διαπιστωθεί αν για τις δαπάνες αυτές συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την αναγνώριση τους ως επιλέξιμες επιχορηγούμενες επενδύσεις .

Η διαδικασία εξέτασης και υπαγωγής κάθε αίτησης για υπαγωγή επένδυσης ή προγράμματος στις διατάξεις του Ν.2601/98 ολοκληρώνεται από την αρμόδια υπηρεσία υπαγωγής το αργότερο εντός τριών μηνών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης (υπό την προϋπόθεση της πληρότητας του υποβαλλομένου φακέλου με όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και της κατάρτισης της οικονομοτεχνικής μελέτης σύμφωνα με τα υποδείγματα), η δε απόφαση υπαγωγής εκδίδεται το αργότερο εντός των επομένων τριάντα εργασίμων ημερών από τη γνωμοδότηση της επιτροπής.

Ειδικά για την επιδότηση τόκων δανείων που υπάγονται στο καθεστώς της φορολογικής απαλλαγής η έκδοση της σχετικής πράξης ένταξης πραγματοποιείται από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ή τον αρμόδιο Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας αντίστοιχα, εντός δύο μηνών από την υποβολή της αίτησης. Οι αιτήσεις υποβάλλονται καθ’όλη τη διάρκεια του έτους.

5. Στη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης, μετά από δημόσια προκήρυξη, υποβάλλονται τον Ιανουάριο εκάστου έτους:

Οι διαδικασίες εξέτασης και υπαγωγής των επενδυτικών σχεδίων που υποβάλλονται στο Υπουργείο Ανάπτυξης ολοκληρώνονται το αργότερο μέχρι την 31η Ιουλίου εκάστου έτους.

Ποια είναι τα κριτήρια επιλογής και ποια τα υποβαλλόμενα δικαιολογητικά για την υπαγωγή επενδύσεων στα κίνητρα επιχορήγησης, επιδότησης τόκων και χρηματοδοτικής μίσθωσης

Όλα τα προτεινόμενα επενδυτικά σχέδια αξιολογούνται και βαθμολογούνται με βάση ομάδες κριτηρίων όπως: